Sulinermi atortunik kinguaattoorujussuarneq: Nunatsinni politiit Amerikamiut software-iat isumaqatigiinngissutaasoq atuleraat

Peter Thiel USA-mi teknologimik milliardærit nuimanerpaat ilagaat.

Taanna Amerikamiut suliffeqarfiini qarasaasialerinermut tunngasunik suliaqartut akornanni Donald Trumpimut tapersersuinerpaat ilaattut siornatigut oqaatigineqarpoq.

Taassuma aamma nunatsinni qarasaasiaqarfinnik aaqqissuussaanngitsunik ‘Freedom Cities’-inik taaneqartunik illoqarfiliornissaq, siornatigut aamma takorluugarinerarpaa.

Taanna suliffeqarfimmik Palantirimik aallartitseqataallunilu aqutsisuuvoq. Palantir misissueqqissaarinernut nakkutilliissutinillu suliaqarfiuvoq USA-llu illersornissaqarfia isertortumillu paasiniaasartoqarfia qangali suleqatigalugu.

Kalaallit Nunaanni Politiit danskit misissueqqissaarnermi atortorissaarutaannut Pol-Intelimut siorna novembarimi nuunnerat Børsenip qanittukkut saqqummiuppaa. 

Palantirip software-ianik tunngaveqarpoq ilisimasallillu arlallit atortorissaarutip nunatsinni isumannaallisaanikkut aarlerinartorsiortitsingaatsiarsinnaanera mianersoqqussutigaat.

- Taassuma (Peter Thiel, aaqq.) USA-p nunatsinnik aqutsilernissaa kissaatigaa Palantirillu ingerlataanik qarasaasiaqarfinnik illoqarfiliornissaq takorloorlugu, Jacob Kaarbo, Illersornissaqarfiup Isertortumik Paasiniaasartuini paasissutissanik nalilersuisartuusimasoq, Børsenimut oqarpoq. 

Kalaallit Nunaata Politiivini sulinermi atortut tungaatigut kinguaattoorujussuartoqarpoq, taamaattumik suliassaqarfimmut tassunga qinigaaffimmi kingullermi 850 millionit koruuninik immikkoortitsisoqarneranik tamanna pissutaavoq, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq. Assi © : Sebastian Elias Uth/Ritzau Scanpix

Folketingimulli ilaasortap Naaja H. Nathanielsenip (IA) oqarnera naapertorlugu USA-p kalaallit systemiinut isersinnaanera pinngitsoortinniassagaanni Kalaallit Nunaata Politiivisa  digitalikkut attaveqartinneqannginnerat paasiuminaappoq. 

- Kalaallit Nunaanni Politiit Pol-Intelimut taamaallaat isersinnaajunnaartikkukkit ajornartorsiutinik aaqqiinavianngilatit, taanna KNR-imut oqarpoq.

Danskit kalaallillu isertaataat sanilliullugit 

Bjørn Karlsson, Palantir pillugu ilisimatusarluni Danmarkimi ph.d-liortoq, qarasaasiakkut suliaqarnermi atortumik Palantirimik atuinermi Amerikamiut politiinit paasissutissanik aallersinnaanissaannik periarfissiinerup ajornartorsiutaanera Børsenimut oqaluttuaraa: 

- Danskit oqartussaaffiinut siooranartut piviusut qiviaraanni, akerlerisamut paasissutissanik aallerfissaasinnaasumik periarfissiineq uissuumminaannartumik isumassarsiatsialaanngilaq, taanna oqarpoq. 

Europami nunani arlalinni Palantirimik atuinnginnissaq taassuminngaluunniit pinngitsuuinaveersaarnissaq anguniarneqarpoq. Danskit illersornissaqarfiat Palantir-imut taartissamik tusakkat naapertorlugit ujartuivoq. 

Naaja H. Nathanielsenip Kalaallit Nunaata Politiivinut atortorissaarummik Amerikamiut pilersitaannik, Amerikamiut præsidentiata Kalaallit Nunaannik tiguaaniarnerata nalaani, atuutilersitsinerup isumakuluutigineqarnera, paasisinnaalluarpaa. 

- Pol-Intel isumannaallisaaniarnermi ajornartorsiutaappat, tamanna Kalaallit Nunaanni taamaallaat ajornartorsiutaanani kunngeqarfimmili politiinut tamanut ajornartorsiutaavoq, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq: 

- Kalaallit Nunaanni Politiinit sulinermi atortorissaarutaannik arsaarlugillu atuinatik suliaqaannarnissaannik oqartoqarsinnaanngilaq. Suut tamarmik allanngortinneqanngikkunik iliuuseqartoqassanngilaq. 

Taassuma systemini politiit atugaanni isumannaallisaanikkut nalinginnaasumik ajornartorsiuteqarnersoq misissorneqarnissaa isumatsialaasoraa, tamannali nunatta akiliutigissanngilaa:

- Danmarkimi politeeqarfinnit paasissutissat pissarsiarisinnaagaanni Kalaallit Nunaanni paasissutissat naak digitalikkut takussutissartaqanngikkaluartut aamma pissarsiarineqarsinnaassaapput, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.

Nunatsinni digitalikkut kinguaattooqqaneq

Kalaallit Nunaanni Politiinut atugassarititaasut piffissami sivisuumi pitsaanngilluinnartut, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.

- Tamanna Kalaallit Nunaanni politiit sulinermi atortorissaarutaannik atuisinnaanermut atatillugu kinguleruuttoornerulluinnarpoq, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.

Kalaallit Nunaanni Politiit politiit sulianik aqutsinermut systemimik, PolSasimik aamma misissueqqissaarnermut systemimik Pol-Intelimik siusinnerusukkut atuisinnaanngillat.

- Kalaallit Nunaanni pinerluttuliortarnermut ataatsimoortumik isiginnissinnaanissamut nammineq kisitsinermik tunngaveqartoqartarsimavoq. Tamanna politiinut ilisimasanik tunngaveqartumik ineriartortitsinissamut artukkiingaatsiartarpoq, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.

Politiit suliat misissugaat qanoq amerlatigisut ‘unitsiinnarneqartarneri’, tassa politiit nalunaarutigineqartunik naammattumik misissuinatik unitsitsisarnerat pillugu misissuineq nutaaq saqqummiunneqaqqammerpoq.

PolSasimi Kalaallit Nunaanni 2025-mi aatsaat atorneqalermat Kalaallit Nunaanni Politiit nalunaarusiami ilanngunneqanngillat.

- Ingerlatsinermi pissutsit pitsaasuunissaannut atatillugu Kalaallit Nunaanni Politiit atugassaqartinneqarluannginnerat ajorluinnarpoq. PolSasimut nuuginnarneq ukiunik arlalinnik sivisussuseqarpoq, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.

KNR-ip Kalaallit Nunaanni Politiit Pol-Intelimik nunatsinni atorneqarnera isumannaallisaanermut aarlerinartorsiortitsinersoq paasiniaaffigalugit attaveqarfigai. Kalaallit Nunaanni Politiit Pol-Intelimut tunngatillugu apeqqutit Naalagaaffiup Politiivinit akineqarnissaat innersuussutigaat. Taaneqartup kingulliup KNR-imit apeqqutit ilanngutassiamik saqqummersitsinnginnitsinni uterfiginngilaatigut.

Panatirip isumannaallisaanermi piumasaqaatit tamarmik malikkitik aamma software-imi isertortumik iserfissaqarnersoq isumaliutigisariaqanngitsoq Børsenimut oqaatigaa.