Naalakkersuisup kukkussutigisimasat nutaamik suliniuteqarnikkut aaqqiiviginiarai

Nivi Olsenip (D), Meeqqanut, Inuusuttunut, Ilaqutariinnut Nunamullu Namminermut Naalakkersuisup, inatsisitigut ataataqanngitsunut suliniutit nutaat siammarterneqarnissaat neriuutigaa.

Allattoq Ann-Sophie Greve Møller

marsip 17-at 2026 10:48

Nutserisoq Medea Olsen

Meeqqanut, Inuusuttunut, Ilaqutariinnut Nunamullu Namminermut Naalakkersuisoqarfik Naalagaaffiullu sinniisoqarfia, inatsisitigut ataataqanngitsut ikiorneqarnissaannut neqeroorutit nutaat, qaammatip matuma aallartinnerani atuutilersut, pillugit paasissutissiiartorlutik nuna tamakkerlugu maannakkut angalapput.

Nunatsinni meeqqat katisimanngitsumik anaanaqarlutik inunngortut - katisimanatillu anaananngortut - kinguaariinni naligiimmik siornatigut pisinnaatitaaffeqartitaanngillat. Meeqqanummi katisimanerup avataani nunatsinni inunngortunut, ataatassarsiuussinissaq, nuna tamakkerlugu inatsisip 1974-imi allanngortinneqarnissaata tungaanut siornatigut piumasaqaataanngilaq.

Inatsisitigut ataataqanngitsuulluni qanoq isumaqarpa?

Uersakkat Kitaani 1963 sioqqullugu nunattalu sinnerani 1974 sioqqullugu ataatassarsiorsinnaatitaanngillat. Tassa ataatassarsiornissaminnut, kingornussinissamut ataatamilu kinguliaqatigilernissaanut pisinnaatitaaffeqanngillat. Taakku inatsisitigut ataataqanngitsutut kingorna taaneqartalerput.
Nunarput 1979-imi namminersornerulernissatta tungaanut Danmarkimi amtiuvoq, taamaammallu Danmarkimi inatsisinik taamanikkut malinnittussaatitaavoq.
Nunatsinni inatsisitigut ataataqanngitsut 1911-p 1974-illu akornanni 8000 missaanniittut, meeqqanut isumaginninnermullu ministereqarfiup nalunaarusiaani 2016-imeersumi erserpoq.
Inatsisitigut ataataqanngitsut 2016-imi 5000-ngajaasut, nalunaarusiami tassani aamma erserpoq.
Meeqqat pillugit inatsit 2014-imi allanngorpoq inatsisitigut ataataqanngitsut ataatassarsiorsinnaalersillugit ataataminniillu kingornussassat agguaanneqareersimanngippata kingornussisinnaangortillugit.
4,7 millionit koruunit inatsisitigut ataataqanngitsunut suliniutinut paasissutissiinertalinnut, katsorsaanertalinnut inatsisitigullu siunnersuinertalinnut 2019-imiit 2023-p tungaanut atugassatut illikarneqarput.
Inatsisitigut ataataqanngitsut 26-t Danmarkip naalagaaffia 2023-mi februaarimi eqqartuussivilersuuppaat. Taakku katillugit 3.250.000 koruuninik Danmarkip naalagaaffianit taarsiivigeqqupput. Danmarkip naalagaaffia taamaaliorumanngimmat eqqartuussivilersuuppaat.

Allisiguk

Tamanna maanna akisussaaffigineqartariaqartoq Meeqqanut, Inuusuttunut, Ilaqutariinnut Nunamullu Namminermut Naalakkersuisoq Nivi Olsen (D) isumaqarpoq.

- Eqqunngitsuliornerit inuiaqatigiittut paasineqarnissaat, siornatigullu kukkussutaasut aaqqinneqarnissaat akisussaaffigissallugu uannut pingaaruteqarpoq. Oqaluttuarisaanermi pisimasut allanngortitsisinnaanngilagut, kisianni nassuerutigisinnaavagut, tunuliaqutartillu pillugu paasisaqarnissaminnik ikiorneqarumasut namminnerlu oqaluttuassaminnik pilersitsiniartut ikiorsinnaavagut, taanna KNR-imut allakkatigut akissuteqarluni oqarpoq.

Eqqugaasut akuliunneqartut

Naalakkersuisoqarfik Kalaallit Nunaanni Naalagaaffiup Sinniisoqarfia aamma Danmarkimi Isumaginninnermut Ineqarnermullu Ministereqarfik suleqatigalugit inatsisitigut ataataqanngitsunut suliniutinik nutaanik aallartitsinerat, soorlu ataatassarsiornermi suliamik aallartitsinissamut taperserneqarsinnaaleqqinneqarnerat oqaloqatiginnissinnaanerallu tusarliunneqarmalli sapaatip-akunnera ataaseq qaangiuppoq.

Oqarasuaatikkut attaveqartarfissaq nutaaq Kalaallit Nunaanniit Danmarkimiillu akeqanngitsumik sianerfigineqarsinnaavoq, oqaloqatiginninnissamik neqeroorut inatsisitigullu siunnersuinerit internetikkut pissarsiarineqarsinnaassallutik. Naalakkersuisoqarfik taama ilisimatitsivoq.

Aningaasaliissutit ima amerlatigipput

• 13,5 millionit koruunit 2026-mut aningaasanut inatsimmi 2026-mit 2029-p tungaanut katillugit immikkoortinneqarput.
• Aningaasaliissutit oqaloqatiginninnissamut neqeroorutinut, siunnersuinissamut paasissutissiinissamullu ataatsimiisitsinernut aamma Naalagaaffiup sinniisoqarfiani allaffissornermut, soorlu oqarasuaatikkut siunnersuilluni sullissinermi attaveqaqatigiinnermilu suliniutinik ingerlatsinermut ilaatigut atorneqassapput.

Allisiguk

Inatsisitigut ataataqanngitsut ikiorniarlugit suliniutit arlallit 2019-imi aallartinneqarput. Inuilli eqimattat eqqugaasut, neriorsuutigineqartutut ikiorneqarsimannginnamik, KNR-ikkut kingorna sakkortuumik isornartorsiuipput.

Aamma atuarukInatsisitigut ataataqanngitsut tusindilikkaat ikiorneqarnissaminnut periarfissaqaleqqittut

Tamannali inatsisitigut ataataqanngitsut arlallit suliamut akuliutsinneqarnerata kingunerisaanik maanna pinngitsoortinneqarsinnaavoq, Nivi Olsen oqarpoq.

Oqartussaasut innuttaasullu qanimut naapitsineratigut siunnersuutillu tamaasa ataatsimut katersornerisigut tamanna ilaatigut pissaaq.

Nunatsinni paasissutissiinissaq pillugu angalaneq

Inatsisitigut ataataqanngitsut suliniutit nutaat pillugit paasissutissarsisinnaanerunissaat pillugu nunatsinni sumiiffinnut assigiinngitsunut 2026-mi angalasoqarnissaa pilersaarutigineqarpoq. Ukununngalu angalasoqassalluni:
Tasiilaq marsip qulingiluaat.
Ilulissat marsip 16-iat.
Qaanaaq marsip 18-iat.
Sisimiut apriilip 7-iat.
Ikiorneqarnissaq kissaatigineqarpat Naalagaaffiup Sinniisoqarfia attavigineqarsinnaavoq.

Allisiguk

Illit isummat pingaartittaqaarput. Nutaarsiassaq pillugu isorisat nersualaarinerillu uani tikilluaqquagut.